KOLEJ

Tachograf elektroniczny z modułem SHP

Produkowany przez nas tachograf z modułem SHP jest nowatorskim rozwiązaniem opartym m.in. o satelitarną lokalizację pojazdów trakcyjnych na linii kolejowej.

Oferowane rozwiązanie pozwala m.in. na:

• zmniejszenie wydatków na wyposażenie pojazdów trakcyjnych
• redukcję kosztów utrzymania infrastruktury przytorowej
• zwiększenie poziomu bezpieczeństwa ruchu pociągów

Rozwój technologii elektroniczno-telekomunikacyjnych umożliwił budowę tachografu cyfrowego z zaimplementowaną funkcją kontroli czujności maszynisty w punktach krytycznych - funkcją SHP. Tachograf ten wykorzystuje kilka nowoczesnych technologii do zwiększenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Pierwszą z nich jest technologia GSM/GPRS, umożliwiająca bieżące przesyłanie informacji o stanie lokomotywy (pojazdu), jak również przesyłanie informacji (komunikatów) do maszynisty. Pozycjonowanie pojazdu odbywa się na podstawie bieżąco pozyskiwanych danych o współrzędnych geograficznych położenia pojazdu na bazie systemu GPS NAVSTAR (opcjonalnie innego systemu lokalizacji satelitarnej np. GLONASS). Wprowadzenie technologii lokalizacji satelitarnej pozwala na ciągłe śledzenie położenia, prędkości i kierunku ruchu lokomotywy. Rozwój pamięci masowych umożliwia wbudowanie w rejestrator (tachograf) bazy danych zawierających punkty krytyczne dla całego obszaru Polski.

Tachograf z funkcją SHP służy do pomiaru i rejestracji prędkości pojazdu szynowego, przebytej przez pojazd drogi oraz bieżącego czasu. Dodatkowo może rejestrować dwustanowe sygnały przychodzące z urządzeń i mechanizmów pojazdu (np.: stan czuwaka, sygnały SHP, zamknięcie drzwi i inne) oraz sygnałów analogowych. Ponadto tachograf może generować sygnały wyjściowe. Dodanie modułu ET-TACHO/KOL/SHP (zwany dalej modułem SHP), umożliwia rozbudowę tachografu o funkcję Samoczynnego Hamowania Pociągu - SHP. Funkcja ta służy zwiększeniu bezpieczeństwa jazdy pociągu, a tym samym podniesienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Działanie funkcji SHP polega na współpracy modułu SHP z jednostką centralną tachografu, nadajnikiem impulsów drogi, elementami sygnalizacyjnymi SHP, przyciskami kasującymi funkcję SHP i elementem wykonawczym - sterującym pracą elektrozaworu pneumatycznego.

Zadaniem funkcji SHP jest kontrola czujności maszynisty przy przejeździe przez określone miejsca geograficzne (tarcze ostrzegawcze, semafory wjazdowe, semafory wyjazdowe). Po wjeździe w taki obszar zostaje rozpoczęta procedura sprawdzania czujności. W przypadku braku reakcji na sygnalizację optyczną a następnie akustyczną, moduł SHP wdraża procedurę gwałtownego hamowanie pociągu.

Moduł SHP tachografu posiada pamięć stałą, w której przechowywane są m.in. informacje o punktach i kierunkach jazdy, w których ma nastąpić uaktywnienie funkcji SHP (w których należy skontrolować czujność maszynisty). Dodatkowo w tej pamięci zapisane są informacje na temat odległości pomiędzy poszczególnymi punktami kontrolnymi. Dane te służą do wyznaczenia punktów wzbudzenia funkcji SHP na podstawie informacji o punktach poprzednich i sygnałach pochodzących z nadajnika impulsów drogi. W przypadku chwilowego braku sygnału GPS moduł SHP wyznacza miejsce wzbudzenia na podstawie punktów poprzednich, ostatnich informacji o pozycji GPS i impulsów drogi z koła jezdnego. Gdy lokomotywa, na której jest zainstalowany tachograf ET-TACHO/KOL/SHP wjedzie w obszar danego punktu kontrolnego z właściwego kierunku, (nawet w przypadku jazdy po niewłaściwym torze), zostaje załączone wyjście jednostki centralnej przekazujące informacje do modułu SHP. Moduł SHP włącza sygnalizację optyczną. Po czasie 2,5 sek. od włączenia się sygnalizacji optycznej następuje załączenie sygnalizacji akustycznej. Po około 5 sekundach od rozpoczęcia sygnalizacji optycznej zostaje wdrożone samoczynne hamowanie pociągu. Wciśnięcie przycisku kasowania powoduje zakończenie działania funkcji SHP dla danego punktu krytycznego. Elementem wykonawczym funkcji SHP jest przekaźnik sterujący pracą elektrozaworu pneumatycznego. Zadaniem elektrozaworu jest wypuszczenie powietrza z przewodu głównego - samoczynne hamowanie pociągu. W pamięci tachografu zapisywane są wszelkie informacje dotyczące każdego uaktywnienia się funkcji SHP. Rejestrowany jest czas i miejsce zadziałania funkcji, jak również czas wciśnięcia przycisku kasującego i informacje o zadziałaniu elementu wykonawczego. Celem podniesienia niezawodności tachografu i zwiększenia pewności jego działania, moduł funkcji SHP wzbogacono o niezależny odbiornik GPS. Uzyskane w ten sposób dane o pozycji służą weryfikacji położenia lokomotywy. Odbiornik GPS znajduje się w części sterującej modułu funkcji SHP.

Integralną częścią funkcji SHP jest kolejowa mapa cyfrowa. Jest ona opracowana na podstawie współrzędnych geograficznych i dokonanych pomiarów punktów krytycznych linii kolejowej. Mapa oprócz punktów krytycznych zawiera także, zapisane z daną rozdzielczością dostępne przebiegi linii kolejowej i rozjazdy. Mapa zapisana jest w pamięci modułu SHP. Dane konieczne do opracowania kolejowej mapy cyfrowej, tj. między innymi informacje o lokalizacji sygnalizatorów (tarcz ostrzegawczych, semaforów wjazdowych i wyjazdowych), oraz związanych z nimi rezonatorów torowych posiadają zarządcy poszczególnych sieci linii kolejowych. Do ciągłej aktualizacji kolejowej mapy cyfrowej konieczne są informacje o zmianach w infrastrukturze związanej z usytuowaniem rezonatorów torowych. W celu zapewnienia aktualizacji danych o infrastrukturze kolejowej opracowana jest specjalna procedura.

Przykładowe punkty kontrolne SHP na lini LHS.

Na potrzeby aktualizacji danych o punktach krytycznych zapewniony jest serwer danych, który dysponuje danymi o wszystkich wprowadzonych do niego punktach krytycznych. Dane te podzielone są na listy punktów krytycznych dla każdego odcinka trasy. Każda taka lista zawiera datę ostatniej modyfikacji. Oprogramowanie bazowe obsługujące lokomotywy z tachografami z funkcją SHP raz dziennie łączy się do serwera i sprawdza, czy nastąpiła jakaś modyfikacja, tzn. czy serwer posiada jakieś nowe dane od momentu ostatniego sprawdzenia. Jeśli tak, pobierane są te listy punktów, które uległy modyfikacji. Dane te są następnie automatycznie i bezprzewodowo przesyłane do pamięci modułu SHP zdalnie, z wykorzystaniem istniejącej łączności, poprzez modem GSM/GPRS. Nawet, jeśli nie wystąpiła żadna aktualizacja danych o punktach krytycznych, do modułu SHP przesyłana jest data ostatniego sprawdzenia aktualizacji.